Thật đáng xấu hổ

           

-       Mỗi khi đêm xuống, nằm vắt tay lên trán, bác thường trăn trở vấn đề gì?

-       Tôi lo nhất là việc các nhân tài của ta khi đã được ra nước ngoài học tập thường một đi không trở lại.

-       Bác thử đưa ra ví dụ cụ thể xem nào?

-       Chẳng hạn như việc các học sinh đoạt giải chương trình Đường lên đỉnh Olympia sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài đã ở lại làm việc trong khi ở trong nước còn rất bộn bề cần đến sự đóng góp của họ.

-       Các cháu còn trẻ người non dạ, cái đáng trách nhất là chúng ta chưa có chính sách sử dụng nhân tài. Gần đây, có cậu Nguyễn Chí Hiếu, sau khi lấy bằng Tiến sỹ ở Anh về nước dạy học với đồng lương ba cọc ba đồng đấy.

-       Tiến sỹ tầm tầm ai người ta thuê, chẳng về nước thì ở bên đó ăn vạ ai?

-       Cậu này nằm trong top 100 sinh viên giỏi nhất thế giới. Nhiều tập đoàn lớn trải thảm hoa mời mà cậu ấy đều từ chối.

-       Thì con cháu đại gia, lắm bạc nhiều vàng, không thiết tha làm việc cho công ty nước ngoài cũng là điều bình thường mà.

-       Ngược lại, gia cảnh cậu không khá giả gì. Cậu ấy bảo muốn về nước đào tạo cho những học sinh nghèo vượt khó, cùng với các em chung tay xây dựng xã hội Việt Nam ngày càng tốt đẹp hơn.

-       Một trí thức trẻ, khoẻ, giỏi giang sẵn sàng hi sinh lợi ích riêng vì cộng đồng, trong khi đó có biết bao gia đình “quyền quí” lại nhăm nhăm tìm cách cho con em “thoát li” ra nước ngoài hưởng thụ, thật đáng xấu hổ.

Cận

Sẽ thay đổi hoàn toàn

           

-       Mấy hôm nay nghe ti-vi thông báo Hà Nội bắt đầu tiến hành phạt “nguội” những trường hợp vi phạm an toàn giao thông mà tôi chẳng hiểu gì cả. Phạt “nguội” khác gì với phạt “nóng” hả bác?

-       Tức là không phạt ngay lúc đó, mà có thể sau một ngày, một tuần hoặc một tháng mới gọi người vi phạm lên nộp phạt.

-       Ối giời, nhiều trường hợp vi phạm bị cảnh sát giao thông bắt tận tay, day tận trán mà người ta còn chối bay chối biến, gọi điện thoại cho ông chú, bà bác “khủng long” giải nguy, giờ lại để hôm sau mới xử lí thì khó khả thi lắm.

-       Hàng trăm camera đặt ở các ngã tư, ngã năm, nơi công cộng, ghi lại hình ảnh 24/24 giờ, nếu vi phạm thì chối làm sao được.

-       Camera có đắt không bác, không treo cao dễ bị mất cắp lắm. Cột đèn cao áp bôi cả dầu luyn mà bọn nghiện vẫn “vặt” được bóng đấy?

-       Bác cứ lo chuyện không đâu. Khi biết có camera, không chỉ ý thức người dân tham gia giao thông được nâng cao, mà còn hạn chế được tình trạng xả rác, khạc nhổ bừa bãi, chống nạn trộm cắp, đánh nhau ngoài đường phố…

-       Khi ra đường tôi với bác cũng nên ăn mặc tươm tất, râu ria nhẵn nhụi, được ghi hình suốt ngày thì phải đàng hoàng chứ. Với cách làm này, tôi tin tưởng chắc chắn là, chỉ một thời gian ngắn nữa thôi, diện mạo thủ đô và con người thủ đô sẽ thay đổi hoàn toàn, bác nhỉ.

Cận

Không bằng con chuồn chuồn

Từ nhỏ, mình đã tôn thờ loài chuồn chuồn. Hồi sơ tán, bọn trẻ nông thôn bảo cho chuồn chuồn cắn rốn sẽ biết bơi, ai cũng tưởng thật. Mình bắt chuồn chuồn cắn nát cả rốn mà đến giờ chẳng bơi  nổi 2 mét. Xuống nước là đầu cứ chúi xuống, oằn èo như con nòng nọc. Người cắn còn chẳng ăn ai nữa là chuồn chuồn. Nhưng nhờ đó mà mình có được bài học: chớ nhẹ dạ, cả tin.
Sau này, mỗi lần nhìn thấy một chú chuồn chuồn đậu trên que tre bé tí tẹo, mình khâm phục lắm. Ăn, ngủ, nghỉ, làm việc, sinh con đẻ cái đều trên cái que đó. Chuồn chuồn vốn nổi tiếng ân ái dữ dội, vậy mà mình thấy chúng rất thỏa mãn trên cái que, chẳng thấy ngã xuống nước bao giờ. Mỗi lần thấy con chuồn chuồn ớt vuốt râu sưởi nắng, mình lại hình dung đến người Hà Nội xưa. Ba, bốn thế hệ chui rúc trong hơn chục mét vuông, mà mặt mũi ai cũng luôn rạng ngời hạnh phúc. Biết bao con người đã trường thành từ đây. Lễ giáo, gia phong, nhân cách cũng từ đây mà ra. Ở những nơi chật chội đó không có chuyện loạn luân, cha ra cha, con ra con, chồng ra chồng vợ ra vợ, ông bà, cháu chắt quấn quít không rời. Mỗi khi có khách trong quê ra, người chủ gia đình luôn mời nghỉ lại với câu cửa miệng chân thành: nhà rộng rãi mà.
Hoá ra họ cũng giống con chuồn chuồn, luôn hạnh phúc bởi biết thế nào là đủ.
Rồi mọi thứ thay đổi, người ở đâu tràn về đông quá. Họ lừa lọc, chèn ép, triệt hạ nhau chỉ để có nhà cao cửa rộng. Có những vị quan chức có dăm cái biệt thự, vài cái trang trại rồi mà mồm vẫn leo lẻo nhà chật chội quá. Thế là họ lại lao vào chiếm đoạt tiền của bạn bè, của nước, của dân, để rồi một ngày phải vào tù. Nằm trên sàn phòng giam láng xi măng, chưa được 2 mét vuông, họ thấy lạnh lẽo. Lúc đó họ chỉ ước có bà vợ già nằm cạnh sưởi ấm. Họ quờ quạng mãi không thấy nên mới than: sao cái giường này rộng thế. Thì ra, họ không bằng con chuồn chuồn.

Cận

Tốt nhất là cấm tiệt

-       Danh nhân nước mình nhiều bậc nhất thế giới bác nhỉ?

-       Thì bác tính, một dân tộc suốt mấy nghìn năm phải đương đầu với kẻ thù xâm lược, luôn phải xây dựng lại đất nước trên đống đổ nát nên đương nhiên phải sản sinh ra nhiều anh hùng.

-       Sao lắm người tài mà vẫn nghèo thế?

-       Thì nhìn ra thế giới bác sẽ thấy, nhiều tay tỷ phú mà có học hành gì đâu, trong khi khối giáo sư phải chạy ăn từng bữa đấy thôi. Giàu nghèo, sang hèn là có số, đâu phải do bằng cấp. Trân trọng lịch sử ắt tới hồi thái lai.

-       Thì chúng ta luôn tưởng nhớ tới các vị anh hùng dân tộc bằng cách đặt tên đường phố đấy thôi.

-       Việc đặt tên danh nhân cho trường học, đường phố là cần thiết, để con cháu muôn đời ghi nhớ và biết ơn ông cha, nhưng đối với doanh nghiệp thì không nên làm thế.

-       Sao vậy, doanh nghiệp mà mang tên Hai bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt… cũng tốt chứ sao. Đặt bằng những cái tên này,  doanh nghiệp sẽ lấy làm tự hào mà không buôn gian bán lận, không làm ăn gian dối, lừa lọc khách hàng.

-       Đành rằng là như vậy, doanh nghiệp sản xuất nước hoa, sản xuất ôtô, máy tính thì không nói làm gì, còn đối với cơ sở sản xuất phân bón, thuốc diệt chuột thì lại là báng bổ lịch sử.

-       Ừ nhỉ, thì bắt các doanh nghiệp này phải đặt theo tên kẻ thù xâm lược như Ô Mã Nhi, Thoát Hoan…

-       Đặt thế, khách hàng sẽ tẩy chay hàng hoá ngay. Tốt nhất là cấm tiệt.

Cận

Chớ phụ thuộc vào máy móc

       -     Bác có biết tại sao người Việt mình hay cau có, tính khí nóng nảy không?

-       Thì bia rượu nhiều, khí hậu khắc nghiệt, tiền lại không có nên dễ sinh bẳn tính, chỉ cần va chạm giao thông, nhìn đểu là xông vào quại nhau chí chạp.

-       Không phải, do không biết thư giãn nên dẫn đến thứ tính khí đó thôi.

-       Chiều nào, sau giờ tan tầm, các quán bia chẳng đông nghịt người. Khi màn đêm buông xuống, thanh niên lại dập dìu tới quán karaoke luyện tay, đấy không phải thư giãn thì là cái gì?

-       Đấy không phải giải trí lành mạnh, họ đang tự huỷ hoại mình thì có. Một điều tra gần đây cho thấy, khi chờ tàu, chờ máy bay, người phương tây thường trò chuyện hoặc đọc sách, còn người phương đông, điển hình là người Việt mình thì chúi mũi vào smartphone, máy tính bảng.

-       Thì bác tính, đồ ăn thức uống ở sân bay đắt đỏ thế, họ phải chơi điện tử, lướt web để quên đi cái đói chứ.

-       Người phương tây luôn tìm cách trò chuyện với nhau để tìm sự sẻ chia, cảm thông, yêu thương, gắn bó. Còn người phương đông lại sống thu mình, cô độc, tin máy móc hơn tin con người nên dần mất đi tính nhân văn vốn có của bản thân.

-       Có lẽ thế thật. Khi bực lên, người Việt mình thường lớn tiếng quát tháo, thậm chí xông vào nhau ẩu đả, trong khi đó, nếu cái điện thoại không làm họ hài lòng, chẳng thấy ai ném đi bao giờ. Vậy phải làm thế nào?

-       Nên hạn chế sự phụ thuộc vào máy móc. Hãy hoà vào cộng đồng và thiên nhiên. Ở đó có nhiều điều để con người ta sống vì nhau lắm.

Cận